Nhượng quyền thương mại là gì? Có những hình thức nhượng quyền thương mại nào?

Nhượng quyền thương mại là gì? Có những hình thức nhượng quyền thương mại nào? điều kiện để nhượng quyền thương mại ra sao? Bài viết dưới dây Legal Art sẽ giải đáp cho bạn những thắc mắc trên.

1. Nhượng quyền thương mại là gì?

Nhượng quyền thương mại (NQTM) là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hoá, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền.

Nhượng quyền thương mại (franchise) là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện nhất định. Hợp đồng nhượng quyền thương mại là hợp đồng hướng dẫn doanh nghiệp sử dụng một sản phẩm hoặc một quy trình hoạt động là một đối tượng sở hữu công nghiệp và đang được bảo hộ. Nhượng quyền thương mại liên quan đến chuyển giao công nghệ, nhãn hiệu hàng hóa hoặc các đối tượng sở hữu trí tuệ khác.

>>>> Xem thêm: Hướng Dẫn quy trình nhượng quyền kinh

2. Có những hình thức nhượng quyền thương mại nào?

Xét theo tính toàn vẹn của mô hình, tôi thấy trên thị trường hiện có 2 loại mô hình nhượng quyền thương mại (NQTM): nhượng quyền theo cách thức truyền thống (nhượng quyền tên thương hiệu hoặc phân phối sản phẩm) và nhượng quyền thương mại mô hình kinh doanh.

2.1 Nhượng quyền tên thương hiệu hoặc phân phối sản phẩm

Khái niệm:

Nhượng quyền tên thương hiệu hoặc phân phối sản phẩm là phương pháp trong đó franchise được cấp phép sử dụng tên thương hiệu và phân phối các sản phẩm của người nhượng quyền. Trong phương pháp này, quyền kiểm soát của franchisor thường ít hơn so với nhượng quyền mô hình kinh doanh.

Đặc điểm:

Tập trung vào sản phẩm và thương hiệu: Bên nhượng quyền chủ yếu được cấp phép để sử dụng tên thương hiệu và phân phối sản phẩm đã có uy tín của franchisor.
Kiểm soát ít hơn: Người nhượng quyền không can thiệp nhiều vào các hoạt động quản lý hàng ngày của bên nhượng quyền.
Phí nhượng quyền: Bên nhượng quyền thường phải trả một khoản phí ban đầu và có thể thêm phần trăm doanh thu từ việc bán sản phẩm.
Quyền hạn: Bên nhượng quyền có thể có sự linh hoạt trong việc điều hành doanh nghiệp, bao gồm tuyển dụng nhân sự và quản lý tài chính.

Ví dụ:

Các hãng ô tô: Nhượng quyền phân phối xe của các thương hiệu như Toyota, Honda.
Cửa hàng bán lẻ: Các cửa hàng tiện lợi hoặc siêu thị bán các sản phẩm của thương hiệu lớn như Coca-Cola, Pepsi.

2.2 Nhượng quyền mô hình kinh doanh

Khái niệm:

Nhượng quyền mô hình kinh doanh là phương pháp trong đó bên nhượng quyền được cấp phép không chỉ sử dụng thương hiệu mà còn được cung cấp toàn bộ mô hình kinh doanh đã được chuẩn hóa, bao gồm quy trình, hệ thống, và hỗ trợ đào tạo từ người nhượng quyền.

Đặc điểm:

Tập trung vào mô hình kinh doanh hoàn chỉnh: Bên nhượng quyền không chỉ sử dụng sản phẩm và thương hiệu mà còn tuân theo quy trình, hệ thống quản lý và dịch vụ của người nhượng quyền.
Kiểm soát chặt chẽ hơn: Người nhượng quyền có quyền kiểm soát và hướng dẫn chi tiết cách vận hành doanh nghiệp.
Phí nhượng quyền cao hơn: Do sự hỗ trợ toàn diện và thương hiệu mạnh mẽ, phí nhượng quyền thường cao hơn.
Đào tạo và hỗ trợ: Bên nhượng quyền nhận được đào tạo ban đầu và hỗ trợ liên tục về quản lý, tiếp thị, và công nghệ từ người nhượng quyền.

Ví dụ:

Chuỗi nhà hàng: Các thương hiệu như McDonald's, Starbucks thường nhượng quyền mô hình kinh doanh hoàn chỉnh.
Dịch vụ: Các chuỗi dịch vụ chăm sóc sức khỏe, giáo dục như Kumon, Anytime Fitness.

3. Điều kiện nhượng quyền thương mại.

Bên đăng ký nhượng quyền thương mại phải có hệ thống kinh doanh dự định dùng để nhượng quyền đã được hoạt động ít nhất 01 năm.
Trường hợp thương nhân Việt Nam là Bên nhận quyền sơ cấp từ Bên nhượng quyền nước ngoài, thương nhân Việt Nam đó phải kinh doanh theo phương thức nhượng quyền thương mại ít nhất 01 năm ở Việt Nam trước khi tiến hành cấp lại quyền thương mại.
Đã tiến hành hoạt động đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại với cơ quan có thẩm quyền theo quy định (Bộ Công Thương và Sở Công Thương).
Đáp ứng điều kiện về hàng hoá, dịch vụ theo đó hàng hóa, dịch vụ kinh doanh thuộc đối tượng của quyền thương mại và là hàng hoá, dịch vụ không thuộc Danh mục hàng hoá, dịch vụ cấm kinh doanh
Trường hợp hàng hoá, dịch vụ thuộc Danh mục hàng hoá, dịch vụ hạn chế kinh doanh, Danh mục hàng hoá, dịch vụ kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp chỉ được kinh doanh sau khi được cơ quan quản lý ngành cấp Giấy phép kinh doanh, giấy tờ có giá trị tương đương hoặc có đủ điều kiện kinh doanh

>>>> Xem thêm: Tìm Hiểu nhượng quyền thương mại

>>>> Xem thêm: Hướng Dẫn quy trình nhượng quyền kinh

4. Hồ sơ đăng ký nhượng quyền thương mại.

Căn cứ quy định tại Điều 19 Nghị định 35/2006/NĐ-CP và Khoản 4 Điều 3 Nghị định 120/2011/NĐ-CP thì hồ sơ đề nghị đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại bao gồm:

Đơn đề nghị đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại theo mẫu do Bộ Thương mại hướng dẫn.
Bản giới thiệu về nhượng quyền thương mại theo mẫu do Bộ Thương mại quy định.
Các văn bản xác nhận về:

+ Tư cách pháp lý của bên dự kiến nhượng quyền thương mại;

+ Văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp tại Việt Nam hoặc tại nước ngoài trong trường hợp có chuyển giao quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp đã được cấp văn bằng bảo hộ.

Lưu ý, các giấy tờ nêu tại mục (2) và mục (3) phải được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam.

4. Thủ tục đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại

Căn cứ quy định tại Điều 20 Nghị định 35/2006/NĐ-CP thì bên dự kiến nhượng quyền thương mại có trách nhiệm đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại theo thủ tục sau đây:

- Gửi hồ sơ đề nghị đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định tại Điều 18 của Nghị định này;

- Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại vào Sổ đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại và thông báo bằng văn bản cho thương nhân về việc đăng ký đó.

- Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa hợp lệ, trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải có văn bản thông báo để Bên dự kiến nhượng quyền bổ sung, hoàn chỉnh hồ sơ;

- Các thời hạn nêu tại khoản này không kể thời gian Bên dự kiến nhượng quyền sửa đổi, bổ sung hồ sơ đề nghị đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại;

- Sau khi hết thời hạn quy định tại khoản này mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền từ chối việc đăng ký thì phải thông báo bằng văn bản cho Bên dự kiến nhượng quyền và nêu rõ lý do.

Thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển giao quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp được thực hiện theo quy định của pháp luật về sở hữu công nghiệp.

5. Dịch vụ đăng ký thương mại nhượng quyền tại Legal Art

Tư vấn các khía cạnh pháp lý về hoạt động phân phối dưới hình thức nhượng quyền thương mại.
Tư vấn các khía cạnh pháp lý đối với các vấn đề liên quan đến hoạt động nhượng quyền thương mại trong nước, nhượng quyền thương mại từ nước ngoài vào Việt Nam và từ Việt Nam ra nước ngoài, đặc biệt lưu ý với khách hàng các khía cạnh pháp lý liên quan đến pháp luật thương mại, pháp luật canh tranh, pháp luật hợp đồng và pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Tư vấn và làm việc với đối tác nước ngoài trong lĩnh vực phân phối dưới hình thức nhượng quyền thương mại.
Tư vấn đăng ký kinh doanh và thành lập doanh nghiệp để thực hiện hoạt động nhượng quyền thương mại.
Tham gia soạn thảo, sửa đổi, bổ sung, khuyến nghị các rủi ro, đề xuất giải pháp, hỗ trợ tham gia đàm phán ký kết hợp đồng.
Tham gia đàm phán hợp đồng nhượng quyền và triển khai hệ thống.
Tư vấn về soạn thảo hồ sơ đăng ký nhượng quyền thương mại.
Tiến hành thủ tục dịch vụ dịch thuật, công chứng, chứng thực các tài liệu phục vụ cho việc đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại tại Việt Nam.
Tiến hành thủ tục đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại theo ủy quyền của khách hàng tại Sở Công Thương và Bộ Công Thương
Tiến hành thủ tục đăng ký bổ sung, đăng ký điều chỉnh thông tin nhượng quyền thương mại khi hoạt động nhượng quyền được triển khai.